**تحلیل جدیدی از شکاف اعتماد در رسانههای داخلی ایران**
به گزارش خبرگزاری تسنیم، در ایران امروز، چالشهای رسانههای داخلی فراتر از مشکل «نرسیدن صدا» به مخاطبان است و به موضوع «نشنیدن معنا» تبدیل شده است. بررسیهای پیمایشی در میان جوانان نشان میدهد که فاصله بین «مواجهه» و «اعتماد» به رسانهها، یک الگوی تکراری و ساختاری است.
پیمایش انجام شده در نیشابور بر روی 384 جوان بین 18 تا 35 سال نشان میدهد که صداوسیما با میانگین 2.20 از 5 در استفاده از رسانهها در صدر قرار دارد، در حالی که ایران اینترنشنال و بیبیسی فارسی به ترتیب با میانگینهای 2.08 و 1.84 در رتبههای بعدی قرار دارند. اما در زمینه اعتماد، این ترتیب به شدت تغییر میکند؛ ایران اینترنشنال با میانگین 3.24 بالاترین سطح اعتماد را به خود اختصاص میدهد.
این «وارونگی استفاده و اعتماد» در سطح ملی نیز مشهود است. تحلیلهای ثانویه از سه پیمایش ملی نشان میدهد که پلتفرمهای اجتماعی خارجی بالاترین سطح اعتماد را در میان نسل Z دارند، در حالی که رسانههای رسمی به شدت با کاهش اعتماد مواجه هستند. دادههای نظرسنجی مؤسسه گمان نشان میدهد که 58.7٪ از پاسخدهندگان به صداوسیما اعتماد ندارند، در حالی که 50٪ نسبت به ایران اینترنشنال اعتماد نسبی دارند.
این شکاف به وضوح نشان میدهد که در حالی که جوانان به رسانه ملی دسترسی دارند، اما در زمینه «معنابخشی» به رویدادها، به منابع دیگری روی میآورند که با تجربیات و احساسات آنها همخوانی بیشتری دارد.
در ادامه، پنج لایهای که این شکاف را ایجاد و بازتولید میکند، مورد بررسی قرار میگیرد.
**لایه اول: شکاف اعتماد**
مسئله اصلی فقط دسترسی به خبر نیست، بلکه اعتبار و مرجعیت روایتها نیز اهمیت دارد. پژوهشها نشان میدهد که کاهش اعتماد به رسانههای داخلی میتواند به نفوذ بیشتر رسانههای خارجی منجر شود.
**لایه دوم: مهندسی قاب هیجانی**
رسانههای رقیب با استفاده از زبان احساسی و برجستهسازی دشمنان مشترک، هویت مخاطب را شکل میدهند. آنها به جای صرفاً تولید خبر، تلاش میکنند تا جهتگیری اخلاقی را در روایتهای خود بگنجانند.
**لایه سوم: جنگ شناختی سفارشی**
رسانههای خارجی با تمرکز بر نارضایتیهای داخلی و آسیبپذیریهای اقتصادی، روایتهای خود را برای مخاطب فارسیزبان تنظیم میکنند. این تکنیکها با شناسایی نقاط حساس مخاطب طراحی شدهاند.
**لایه چهارم: نابرابری الگوریتمی**
الگوریتمهای رسانههای اجتماعی محتوای احساسی و قطبی را در اولویت قرار میدهند، که باعث میشود روایتهای مستند داخلی کمتر دیده شوند.
**لایه پنجم: بدبینی الگوریتمی**
تحقیقات نشان میدهد که آگاهی از دستکاری الگوریتمها میتواند به بدبینی نسبت به همه روایتها منجر شود، که در نهایت به انفعال شناختی مخاطب میانجامد.
در نهایت، برای بهبود وضعیت رسانههای داخلی، پیشنهاداتی ارائه میشود که شامل حرکت از «خبررسانی» به «معناسازی»، استفاده از زبان هیجانی در جهت همدلی، و شفافیت در فرایند تولید خبر است. این اقدامات میتواند به بازسازی اعتماد و اعتبار روایتهای داخلی کمک کند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟