اخترشناسان موفق به مشاهده قدیمی‌ترین انفجار ستاره‌ای شناخته‌شده شده‌اند که به زمانی برمی‌گردد که جهان کمتر از یک میلیارد سال عمر داشت. با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST)، آن‌ها منبع یک انفجار طولانی‌مدت پرتو گاما را شناسایی کردند که به یک ابرنواختر مربوط می‌شود و تقریباً ۱۳٫۰۷ میلیارد سال پیش در تاریخ کیهان رخ داده است. این انفجار در زمانی اتفاق افتاده که جهان تنها ۷۳۰ میلیون سال عمر داشت و اکنون به عنوان قدیمی‌ترین رویداد ابرنواختری مشاهده‌شده شناخته می‌شود.
در تاریخ ۱۴ مارس ۲۰۲۵، ماهواره‌ی تلسکوپ «نظارت بر اجرام متغیر چندباند فضایی» (SVOM) یک جرقه بسیار درخشان از نور را شناسایی کرد که حدود ۱۰ ثانیه به طول انجامید و به همین دلیل به عنوان یک انفجار طولانی پرتو گاما (LGRB) طبقه‌بندی شد. اخترشناسان این انفجارها را به دو دسته اصلی تقسیم می‌کنند: کوتاه و طولانی. انفجارهای طولانی به مرگ‌های انفجاری ستاره‌های کلان‌جرم مرتبط هستند و هنگامی که یک ستاره با جرم فوق‌العاده بالا سوخت هسته‌ای خود را مصرف می‌کند، هسته آن فرومی‌پاشد و موج شوکی به بیرون ارسال می‌کند که به شکل ابرنواختر مشاهده می‌شود.
تیم پژوهشی پس از این رویداد، با استفاده از تلسکوپ نوردیک اپتیکال، یک پس‌تاب فروسرخ پیدا کرد و تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) در شیلی نیز نشان داد که این منبع دارای «انتقال به سرخ» حدود ۷٫۳ است. این مقدار بالای انتقال به سرخ نشان‌دهنده مشاهده یک جسم در مراحل بسیار اولیه جهان است. در مقاله‌ای که درباره این ابرنواختر منتشر شده، به نادر بودن چنین رویدادهایی با انتقال به سرخ بالا و کم‌نور بودن منابع اشاره شده است.
تیم پژوهشی به سرعت با دریافت زمان رصد با تلسکوپ جیمز وب تلاش کرد تا این ابرنواختر را در درخشان‌ترین حالت خود مشاهده کند. به دلیل انبساط جهان، این رویداد از دید ما کندتر به نظر می‌رسد. با استفاده از مشاهدات جیمز وب و دیگر تلسکوپ‌ها، تخمین زده می‌شود که انفجار مورد بحث تنها ۷۳۰ میلیون سال پس از «بیگ بنگ» رخ داده است. نویسنده اصلی مقاله دوم، اندرو لووان، در بیانیه‌ای گفت که این رویداد خاص بسیار نادر و هیجان‌انگیز است و مشاهدات بیشتر از سایر ابرنواخترها در جهان اولیه می‌تواند به افزایش درک ما کمک کند.
تیم پژوهشی امیدوار است با استفاده از جیمز وب و گرفتن پس‌تاب انفجارهای پرتو گاما، اطلاعات بیشتری درباره کهکشان‌ها در جهان اولیه به دست آورد. آن‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که ابرنواختری که مشاهده شده، ظاهری نسبتاً طبیعی دارد و شبیه ابرنواخترهای مدرن است. مقالات مرتبط با این تحقیق در نشریه Astronomy & Astrophysics منتشر شده‌اند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟