کاهش زمان تسویه در بازار سرمایه بهویژه در راستای گزارش اخیر سازمان بورس، بار دیگر اهمیت چرخه تسویه را برای سلامت و کارایی بازارهای مالی مورد تأکید قرار داد. زمان تسویه، اگرچه به نظر موضوعی عملیاتی میآید، اما در واقع تأثیر بسزایی بر ریسک سیستماتیک، نقدشوندگی، کارایی قیمتها و جذابیت بازار برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی دارد.
کاهش زمان تسویه به دلیل کاهش فاصله بین انجام معامله و تسویه نهایی، میتواند ریسک اعتباری و عملیاتی را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. این امر به معنای آزادسازی سریعتر سرمایه، افزایش نقدشوندگی و کاهش تأثیر نوسانات بازار بر تعهدات طرفین است. تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که کاهش زمان تسویه، بهویژه از T+2 به T+1 یا حتی تسویه همانروز، میتواند به بهبود شرایط بازار و جذب سرمایهگذاران خارجی منجر شود.
در سطح جهانی، روند کاهش زمان تسویه بهعنوان یک تغییر بلندمدت و مبتنی بر دادهها در حال انجام است. بهعنوان مثال، کمیسیون بورس آمریکا (SEC) در سال 2024 زمان تسویه معاملات سهام را به T+1 کاهش داد که نتایج مثبتی از جمله کاهش ریسک اعتباری و افزایش جذابیت بازار را به همراه داشت. همچنین، کشور هند نیز با اجرای پروژههای کاهش زمان تسویه، به نتایج قابل توجهی از جمله افزایش نقدشوندگی و شفافیت عملیاتی دست یافته است. اتحادیه اروپا نیز در حال آمادهسازی زیرساختها برای کاهش زمان تسویه است و بازارهای پیشرفته آسیایی مانند سنگاپور و کرهجنوبی نیز به این سمت حرکت میکنند.
در بازار سرمایه ایران، کاهش زمان تسویه میتواند به کاهش ریسک نکول، افزایش انضباط معاملاتی، و بهبود نقدشوندگی و گردش پول منجر شود. همچنین این اقدام میتواند جایگاه بازار سرمایه ایران را در سطح بینالمللی ارتقا دهد. با این حال، برای اجرای موفق این اصلاحات، نیاز به ارتقای سیستمهای پس از معامله و هماهنگی بین نهادهای مختلف وجود دارد. در نهایت، اگر این سیاست با آمادهسازی فنی و شفافیت اطلاعات همراه باشد، میتواند به کاهش ریسک سیستماتیک و افزایش اعتماد سرمایهگذاران منجر شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟