تا پایان دهه ۲۰۳۰، پیشبینی میشود که بیش از نیم میلیون ماهواره به فضا پرتاب شود که این موضوع تأثیرات قابل توجهی بر نجوم فضایی خواهد داشت. از زمان آغاز پرتاب ماهوارههای اینترنتی استارلینک در سال ۲۰۱۹، اخترشناسان نسبت به تأثیرات منفی این ماهوارهها بر رصدهای نجومی هشدار دادهاند. نور خورشید منعکسشده از این ماهوارهها باعث ایجاد خطوط روشن در تصاویر تلسکوپهای زمینی میشود و امواج رادیویی آنها نیز میتواند رصدخانههای رادیویی را مختل کند. جالب اینجاست که حتی تلسکوپهای واقع در ارتفاعات بالا نیز از این مزاحمتها در امان نیستند.
پژوهشگران ناسا در مطالعهای جدید به بررسی تأثیر حدود ۵۰۰ هزار ماهواره بر چهار تلسکوپ فضایی فعال و آینده پرداختهاند. نتایج این تحقیق نشان میدهد که یکسوم تصاویر تلسکوپ فضایی هابل و بیش از ۹۶ درصد تصاویر سایر تلسکوپها با رد ماهوارهها مواجه خواهند شد. بهطور خاص، تلسکوپ فضایی «شونتیان» چین که قرار است در سال ۲۰۲۶ پرتاب شود، بهطور میانگین ۹۲ رد ماهواره در هر تصویر خواهد داشت. با وجود بیش از ۹ هزار ماهواره فعال استارلینک و شرکتهای دیگری مانند وانوب و آمازون، جامعه نجوم بهنوعی در برابر این وضعیت تسلیم شده است.
پیش از این، تحقیقات بیشتر بر روی تأثیرات ماهوارهها بر رصدخانههای زمینی متمرکز بود. تلسکوپهایی با میدان دید محدود میتوانند مکانهایی را انتخاب کنند که در آنها ماهوارهای وجود ندارد، اما این کار برای تلسکوپهای نقشهبرداری با میدان دید وسیع ممکن نیست. بهعلاوه، حذف رد ماهوارهها از تصاویر برای تلسکوپهای بزرگ مانند رصدخانه ورا روبین در شیلی به دلیل میدان دید وسیع آنها بسیار دشوار است.
در پاسخ به انتقادات، برخی از حامیان ماهوارهها، از جمله ایلان ماسک، پیشنهاد کردهاند که اخترشناسان باید تلسکوپهای خود را به فضا ببرند. اما تحقیقات اخیر نشان میدهد که حتی با وجود هزینههای بالا برای ساخت و پرتاب تلسکوپهای فضایی، این راهکار نیز مشکل را حل نمیکند. پژوهشگران دادههای مربوط به موقعیت ماهوارهها را جمعآوری کرده و شبیهسازیهایی انجام دادهاند که نشان میدهد آسمان از دید تلسکوپهای مختلف چگونه خواهد بود.
بیشتر ماهوارههای اینترنتی در ارتفاع ۵۰۰ تا ۷۰۰ کیلومتر قرار خواهند گرفت و این موضوع تأثیر زیادی بر تلسکوپهای نزدیک زمین خواهد داشت. بهعلاوه، نویسندگان مطالعه پیشنهاداتی برای کاهش تأثیرات منفی ماهوارهها ارائه کردهاند، از جمله محدود کردن ارتفاع آنها و ارائه اطلاعات دقیقتر از موقعیت ماهوارهها. با این حال، اخترشناسان نسبت به کارآمدی این راهکارها ابراز تردید کردهاند و معتقدند که دقت فعلی اطلاعات ماهوارهها برای رصدهای دقیق کافی نیست. این پژوهش در نشریه نیچر منتشر شده است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟