آیا تنبلی ریشه در مغز دارد؟

بی‌علاقگی می‌تواند تأثیرات منفی بر کیفیت زندگی داشته باشد، اما تحقیقات نشان می‌دهند که تغییر در سیستم‌های مغزی و فعالیت‌هایی مانند ورزش می‌توانند به بازگرداندن انگیزه کمک کنند. همه ما افرادی را می‌شناسیم که در سطوح مختلفی از انگیزه قرار دارند و این تفاوت‌ها معمولاً به شخصیت، شرایط زندگی یا تربیت نسبت داده می‌شود. با این حال، تحقیقات نشان می‌دهند که بی‌علاقگی ممکن است ناشی از مشکلات مغزی، به‌ویژه در ناحیه‌ای به نام عقده‌های پایه‌ای باشد که مسئول انگیزه و رفتارهای هدفمند است. افرادی که دچار بی‌علاقگی هستند، معمولاً تمایلی به انجام کارها ندارند و در تصمیم‌گیری درباره ارزش تلاش دچار مشکل می‌شوند.

روش‌های عملی مانند برنامه‌ریزی، فعالیت بدنی منظم و استفاده از محرک‌های خارجی می‌توانند به افزایش انگیزه کمک کنند. برای مثال، افرادی که به طور منظم ورزش می‌کنند، می‌توانند انگیزه بیشتری برای انجام فعالیت‌ها پیدا کنند. دکتر مسعود حسین، استاد علوم اعصاب شناختی، به تجربه‌ای از یک جوان به نام دیوید اشاره می‌کند که به دلیل مشکلات مغزی، نسبت به کار و اطرافیانش بی‌علاقه شده بود. بررسی‌ها نشان داد که مشکل او ناشی از سکته‌های کوچک در ناحیه عقده‌های قاعده‌ای بوده است. درمان با داروهای فعال‌کننده سیستم دوپامین مغز به دیوید کمک کرد تا انگیزه‌اش را دوباره به دست آورد و به زندگی عادی خود بازگردد.

تحقیقات در دانشگاه آکسفورد نشان می‌دهد که مغز افراد با سطوح مختلف انگیزه تفاوت‌های قابل توجهی دارد. افراد بی‌علاقه معمولاً در مواجهه با پاداش‌های کوچک تمایلی به تلاش ندارند و این موضوع می‌تواند تصمیم‌گیری درباره ارزش تلاش را برای آن‌ها دشوار کند. در نهایت، سرزنش یا فشار آوردن به این افراد معمولاً مؤثر نیست و بهتر است از روش‌های عملی مانند برنامه‌ریزی و فعالیت بدنی برای افزایش انگیزه استفاده شود. این روش‌ها می‌توانند به افراد کمک کنند تا از حالت بی‌علاقگی خارج شوند و دوباره به انجام فعالیت‌های ارزشمند ترغیب شوند.