چین به تازگی اقدام به گسترش دامنه کنترل صادرات خود کرده و این بار صنایع کلیدی و فناوریهای پیشرفته را نیز تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس محدودیتهای جدید وزارت بازرگانی چین، حوزههایی مانند هوش مصنوعی، ماشینآلات حفاری، تجهیزات تخصصی دریایی و بیوتکنولوژی مشمول کنترل صادرات شدهاند. این اقدامات به منظور حفظ مزیتهای رقابتی چین به عنوان یک دارایی امنیت ملی صورت گرفته است.
این تحولات در پاسخ به محدودیتهای فناورانه ایالات متحده و به منظور تقویت زیرساختهای حقوقی و اجرایی چین در زمینه حکمرانی اقتصادی به وقوع پیوسته است. چین از سال 2019 با ایجاد فهرست نهادهای غیرقابلاعتماد و تصویب قوانین جدید، چارچوبی جامع برای حفاظت از زنجیره تأمین و مقابله با صلاحیتهای قضایی فراسرزمینی ایجاد کرده است.
با وجود اینکه نظام کنترل صادرات چین از نظر ساختاری به الگوبرداری از ایالات متحده شباهت دارد، اما تسلط این کشور بر منابع حیاتی و زنجیرههای تأمین جهانی به آن قدرتی منحصر به فرد در صنایع کلیدی مانند خودروهای برقی و الکترونیک پیشرفته میدهد. این ابزارها در گذشته نیز در منازعات تجاری به کار گرفته شدهاند و میتوانند تأثیرات قابل توجهی بر اقتصادهای دیگر، از جمله هند و ژاپن، داشته باشند.
در این شرایط، شرکتهای چندملیتی با چالشهای جدیدی مواجه هستند و نیاز به انطباق با الزامات نظارتی متناقض دو کشور را احساس میکنند. این وضعیت میتواند به تضعیف تجارت مبتنی بر وابستگی متقابل و تقسیم اقتصاد جهانی به اکوسیستمهای رقابتی مجزا منجر شود. تحلیلگران هشدار میدهند که تداوم این محدودیتها ممکن است دولتها و صنایع را به سمت تنوعبخشی منابع و انتقال تولید به مسیرهای جایگزین سوق دهد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟