**ابوالفضل بیهقی: پیوندی میان تاریخنگاری و ادبیات در نشست علمی دانشگاه علامه طباطبایی**
در یک نشست علمی که به بررسی ابوالفضل بیهقی و تأثیرات او بر تاریخنگاری و ادبیات فارسی اختصاص داشت، محمدرضا حاجی آقا بابایی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، به تحلیل جایگاه این نویسنده بزرگ در سنت تاریخنگاری ایران پرداخت. این نشست در شهرکتاب مرکزی برگزار شد و به بررسی عمیق آثار بیهقی، به ویژه “تاریخ بیهقی”، پرداخت.
حاجی آقا بابایی در ابتدای سخنان خود به این نکته اشاره کرد که نام ابوالفضل بیهقی با کتابی گره خورده است که فراتر از یک اثر تاریخی، به یکی از مهمترین نمونههای نثر فارسی تبدیل شده است. او توضیح داد که “تاریخ بیهقی” در ظاهر به روایت حکومت غزنویان و رویدادهای سیاسی آن دوران میپردازد، اما جذابیت و ماندگاری آن به توانایی نویسنده در روایت زندگی و شخصیتها و پیچیدگیهای رفتار انسانی برمیگردد.
وی همچنین به پیوند میان تاریخنگاری و قصهپردازی در آثار بیهقی اشاره کرد و گفت که این پیوند فرصتی ویژه برای بازخوانی یکی از ویژگیهای مهم ادبیات کلاسیک فارسی فراهم میآورد. حاجی آقا بابایی تأکید کرد که تاریخنگاری در آثار برجسته تنها به ثبت اطلاعات محدود نمیشود و نحوه انتخاب رویدادها و توصیف شخصیتها در شکلگیری ارزش نهایی اثر نقش تعیینکنندهای دارد.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه بیهقی توانسته است میان وظایف تاریخنگاری و هنر روایت پیوند برقرار کند، افزود: “در تاریخ بیهقی، حوادث در کنار شخصیتها معنا پیدا میکنند و نویسنده به جای گزارش صرف، زمینههای شکلگیری رویدادها را نیز به تصویر میکشد.”
حاجی آقا بابایی همچنین به اهمیت زبان و نثر بیهقی اشاره کرد و گفت که نثر او نه تنها وسیلهای برای انتقال اطلاعات تاریخی است، بلکه یکی از عناصر اصلی شکلدهنده هویت ادبی کتاب به شمار میرود. او با تأکید بر جزئینگری بیهقی در روایت حوادث درباری، خاطرنشان کرد که این اثر به خواننده امکان میدهد تا مناسبات پشت پرده رویدادها را دنبال کند.
در پایان نشست، حاجی آقا بابایی به این نکته اشاره کرد که شناخت یک متن کلاسیک تنها با خواندن محتوای آن کامل نمیشود و بررسی شرایط نگارش و اهداف نویسنده نیز در فهم دقیقتر متن نقش دارد. این نشست علمی، فرصتی برای تأمل در ارزشهای ادبی و تاریخی آثار بیهقی و تأثیرات آن بر ادبیات فارسی بود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟