سازمان ملل متحد هشدار داده است که زمین به عصر ورشکستگی آبی وارد شده است؛ بحرانی ناشی از مصرف بی‌رویه و تغییرات اقلیمی که ذخایر حیاتی آب را به خطر انداخته است. در این وضعیت، از هر چهار نفر در جهان، سه نفر با مشکلاتی چون کمبود آب، آلودگی منابع آبی و خشکسالی‌های مکرر مواجه هستند.
گزارش جدید این سازمان نشان می‌دهد که بسیاری از مناطق جغرافیایی فراتر از ظرفیت سالانه آب ناشی از بارش و ذوب برف، مصرف می‌کنند. برای جبران این تراز منفی، ساکنان زمین به منابع آب زیرزمینی روی آورده‌اند که بازسازی آن‌ها ممکن است هزاران سال به طول بینجامد. به‌علاوه، ۷۰ درصد از سفره‌های آب زیرزمینی اصلی جهان در حال نابودی هستند و بسیاری از تغییرات ایجاد شده غیرقابل بازگشت هستند.
توسعه بی‌رویه کشاورزی و گسترش شهرها در مناطق خشک، به همراه تغییرات اقلیمی، دو عامل اصلی این بحران به شمار می‌روند. آثار فیزیکی این تخلیه منابع در نقاط مختلف جهان مشهود است؛ به‌عنوان مثال، در ترکیه حفر چاه‌های عمیق منجر به ایجاد فروچاله‌های خطرناک شده و در پکن، بیابان‌زایی باعث طوفان‌های گرد و غبار مرگباری شده است.
تنش‌های ناشی از کمبود آب زندگی حدود ۴ میلیارد نفر را تحت تأثیر قرار داده و به افزایش مهاجرت‌های اجباری و ناآرامی‌های اجتماعی دامن می‌زند. در ایران، پس از تجربه خشک‌ترین پاییز در نیم‌قرن اخیر، مشکلات ناشی از سدسازی‌های بی‌رویه و حفر چاه‌های عمیق به شدت احساس می‌شود. در این شرایط، سیاست‌گذاران به راهکارهای کوتاه‌مدت مانند بارورسازی ابرها روی آورده‌اند.
در نیم‌کره غربی زمین نیز بحران آب به شدت در حال گسترش است؛ به‌طوری که جریان رودخانه کلرادو، منبع حیاتی آب برای غرب آمریکا، در دو دهه اخیر ۲۰ درصد کاهش یافته است. این کاهش ناشی از کاهش بارش‌ها و افزایش تبخیر، به همراه تخصیص ناعادلانه آب برای کشاورزی، مشکلات بیشتری را ایجاد کرده است.
با توجه به اینکه ۷۰ درصد آب جهان در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، هرگونه راه‌حل واقعی باید به کاهش مصرف در این بخش توجه کند. چالش زمانی پیچیده‌تر می‌شود که نیمی از تولیدات غذایی جهان در مناطقی با ذخایر آبی رو به زوال انجام می‌شود. تخریب اکوسیستم‌های آبی حتی در مناطق پرباران نیز ادامه دارد و این امر خسارات زیادی به خدمات طبیعی وارد می‌کند.
واقعیت این است که بسیاری از تالاب‌ها و یخچال‌های طبیعی هرگز به وضعیت قبلی خود باز نخواهند گشت. بنابراین، بشر باید یاد بگیرد که در جهانی با آب کمتر، به شکلی هوشمندانه‌تر زندگی کند. مدیریت منابع آبی نیازمند شفافیت و سنجش دقیق است، در حالی که بسیاری از کشورها هنوز سیستم‌های دقیقی برای اندازه‌گیری مصرف آب ندارند. در نهایت، بدون آگاهی از میزان منابع، مدیریت آن‌ها غیرممکن است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟