**جنگ و روشنفکری: بررسی تأثیرات و چالشها در برنامه «جریان»**
به گزارش خبرگزاری تسنیم، جنگ تنها یک میدان نظامی نیست؛ بلکه عرصهای است که در آن اندیشهها و نظریههای سیاسی نیز به چالش کشیده میشوند. در این راستا، رابطه روشنفکری با موضوعاتی چون جنگ، قدرت، استقلال و هویت ملی به یک پرسش اساسی تبدیل شده است. این موضوع بهویژه زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که مناقشات فکری جامعه حول محور مقاومت، اسلام سیاسی و قدرتیابی ایران شکل میگیرد.
در برنامه اخیر «جریان» با عنوان «گونهشناسی جریان روشنفکری در جنگ تمدنی»، علیرضا بلیغ، عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی، جعفر حسنخانی، سیاستپژوه، و فرزاد جهانبین، عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد، به بررسی این مسائل پرداختند. گفتوگو با نقد برنامه یوتیوبی «آزاد» آغاز شد و به تدریج به مباحث عمیقتری درباره نسبت اسلام و سیاست، نقش روشنفکری در تاریخ ایران و تعامل جریانهای فکری با قدرت ملی کشیده شد.
در ابتدای برنامه، بخشهایی از مناظرهای درباره علی شریعتی پخش شد که دو دیدگاه متفاوت درباره نقش دین در جامعه را مطرح میکرد. یکی از دیدگاهها، شریعتی را به سیاسی کردن دین متهم میکرد، در حالی که دیدگاه دیگر او را به عنوان یک میراث مهم در ایجاد آگاهی اجتماعی و تاریخی میدانست. جهانبین با انتقاد از جدایی اسلام از سیاست، بر این نکته تأکید کرد که اسلام به طور ذاتی با مفهوم مقاومت و نفی سلطه گره خورده است.
وی با اشاره به تاریخ معاصر ایران و تأثیرات سیاستهای خارجی بر کشور، بر این باور بود که اسلام سیاسی میتواند عاملی برای حفظ استقلال ایران باشد. حسنخانی نیز به بررسی تعامل ایرانیان با اندیشههای غربی پرداخت و بر پیوند اسلام با تشکیل حکومت تأکید کرد.
در این برنامه، بلیغ به ضرورت بررسی عمیقتر جریانهای فکری و ارتباط آنها با ساختار قدرت و منافع اقتصادی اشاره کرد. او همچنین به این نکته پرداخت که ارزیابی قدرت ایران باید فراتر از توان نظامی باشد و به فناوری، صنعت و ظرفیت تولید نیز توجه کند.
در پایان برنامه، بحث درباره قدرت ایران و امکان تبدیل آن به یک قدرت بزرگ مطرح شد. تحلیلگران در این بخش به این نتیجه رسیدند که قدرت واقعی ایران تنها به توان نظامی محدود نمیشود و نیازمند یک ساختار سیاسی باثبات و اقتصادی پویا است.
این مباحث نشان میدهد که جنگ نه تنها آزمون نظریهها درباره ایران و استقلال است، بلکه مرزهای فکری را نیز روشن میکند و روشنفکران را وادار میسازد تا نسبت خود را با تاریخ و واقعیت جامعه مشخص کنند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟